Bạn đã bao giờ cảm thấy ngón chân tê như có kiến bò, nóng rát không rõ lý do, hay lạnh ngắt dù thời tiết ấm áp? Đừng vội nghĩ đó chỉ là mệt mỏi, tuần hoàn kém hay đi giày chật. Đó rất có thể là lời cảnh báo sớm nhất từ cơ thể rằng bạn đang thiếu vitamin B12 trầm trọng.
Khi ngón chân bắt đầu “lên tiếng”
Vitamin B12 là chất dinh dưỡng không thể thiếu để tạo hồng cầu khỏe mạnh, bảo vệ lớp vỏ myelin bao quanh dây thần kinh và tham gia tổng hợp DNA. Khi thiếu nó, cơ thể không sản xuất đủ hồng cầu để mang oxy, đồng thời các dây thần kinh dần bị hư hại. Nơi chịu ảnh hưởng đầu tiên và rõ ràng nhất chính là các đầu chi, đặc biệt là ngón chân. Thật đáng tiếc, hầu hết mọi người đều bỏ qua những tín hiệu này, cho đến khi tổn thương thần kinh đã lan rộng và khó phục hồi hoàn toàn.
Châm chích, tê bì, nóng rát – đừng nghĩ đó chỉ là chuyện nhỏ
Cảm giác châm chích như điện giật nhẹ, tê như kim chọc hoặc nóng rát ran ran ở các ngón chân chính là biểu hiện điển hình của tổn thương thần kinh ngoại biên do thiếu B12. Dây thần kinh không được nuôi dưỡng đầy đủ sẽ gửi tín hiệu sai lệch về não, tạo ra những cảm giác khó chịu dù không hề có tác nhân bên ngoài. Nếu để kéo dài, vùng tê có thể lan rộng khiến bạn mất cảm giác nóng lạnh, không nhận biết được vết xước nhỏ, từ đó dễ dẫn đến nhiễm trùng nghiêm trọng.
Tại sao ngón chân lại lạnh ngắt và nhợt nhạt bất thường?
Một biểu hiện khác dễ nhận thấy là ngón chân luôn lạnh ngắt và nhợt nhạt bất thường. Nguyên nhân nằm ở tình trạng thiếu máu nuôi dưỡng do hồng cầu giảm mạnh, khiến oxy không đến được các mô ở đầu chi. Triệu chứng này thường đi kèm với mệt mỏi kinh niên, da xanh xao và chóng mặt.
Đi lại loạng choạng – dấu hiệu đã nặng hơn bạn nghĩ
Khi thiếu hụt trở nên nặng và kéo dài, bạn có thể nhận ra mình khó nhón gót, dạng ngón chân hoặc đi lại cảm giác như bước trên bông. Dây thần kinh vận động và cảm giác bị ảnh hưởng khiến việc giữ thăng bằng trở nên khó khăn, dễ vấp ngã dù chỉ đi trên mặt phẳng.
Không chỉ chân: hàng loạt vấn đề toàn thân đang rình rập
Ngoài các dấu hiệu ở chân, thiếu vitamin B12 còn gây ra rất nhiều vấn đề toàn thân khác. Bạn có thể gặp tình trạng mệt mỏi triền miên, yếu cơ toàn thân, tim đập nhanh và khó thở dù chỉ đi bộ nhẹ, đau lưỡi kèm lưỡi đỏ bóng, loét miệng, tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài, mờ mắt, trầm cảm, hay quên, khó tập trung, thậm chí lẫn lộn ở người cao tuổi.
Những người dễ bị “bỏ quên” vitamin B12 nhất
Những người dễ rơi vào tình trạng thiếu B12 nhất là người ăn chay trường kỳ mà không bổ sung viên uống, người trên 50 tuổi vì khả năng hấp thu B12 từ thức ăn giảm dần theo tuổi tác, người mắc các bệnh tiêu hóa như Crohn, celiac, viêm loét dạ dày, người đã từng cắt một phần dạ dày hoặc ruột non, và người dùng lâu dài một số loại thuốc trị ợ nóng (nhóm PPI), thuốc trị tiểu đường metformin hoặc một số kháng sinh.
Phải làm gì ngay khi nghi ngờ thiếu B12?
Nếu bạn đang có một hoặc nhiều dấu hiệu trên, đừng chần chừ. Hãy đến cơ sở y tế để làm xét nghiệm máu kiểm tra nồng độ vitamin B12 và acid methylmalonic – chỉ số chính xác nhất để xác định tình trạng thiếu hụt. Khi được chẩn đoán, bác sĩ thường chỉ định bổ sung B12 liều cao qua đường uống hoặc tiêm (thường 6–10 mũi trong tháng đầu), sau đó duy trì đều đặn. Hầu hết các triệu chứng, kể cả ở ngón chân, đều cải thiện rõ rệt chỉ sau vài tuần đến vài tháng nếu được can thiệp kịp thời.
Zalo
FB
Tiktok
Messenger
